Suudi Arabistan’ın çöl derinliklerinde 7 bin yıllık bir gizem gün yüzüne çıktı. Umm Jirsan lav tüpü sistemi, bölgedeki antik yaşam tarzına dair en kapsamlı kanıtları sunarak bilim dünyasında heyecan yarattı. Griffith Üniversitesi Avustralya İnsan Evrimi Araştırma Merkezi’nin öncülüğünde gerçekleştirilen araştırma, yer altındaki tünellerin binlerce yıl boyunca göçebe topluluklar ve çobanlar için hayati bir sığınak işlevi gördüğünü ortaya koydu.
Bilim insanları, Arabistan’ın zorlu iklimi ve erozyon etkisiyle yüzeyde kaybolan arkeolojik bulguların, yer altındaki lav tünellerinde korunduğunu belirledi. Medine’nin 125 kilometre kuzeyinde yer alan bu büyük tünel sistemi, Neolitik dönemden bu yana insanların bu bölgeye düzenli olarak geri döndüğünü kanıtlayan önemli bulgular sunuyor. Uzmanlar, bu yeraltı yapılarının hayvancılık yolları üzerinde stratejik bir durak noktası olduğunu ifade ediyor.
Lav tünellerinin duvarlarını süsleyen kaya resimleri, sığır, koyun, keçi ve köpek figürleriyle dolu. Dr. Matthew Stewart, bu bulguların bölgede gelişen hayvancılık faaliyetlerine dair nadir bir perspektif sunduğunu belirtiyor. Ayrıca, mağara içinde bulunan hayvan kalıntıları ve tasvirler, binlerce yıl öncesine uzanan hayvancılık merkezli göçebe yaşam tarzını bilimsel verilerle destekliyor.
Profesör Michael Petraglia, bu çalışmanın Suudi Arabistan’daki lav tünelleri üzerine yapılan ilk derinlemesine disiplinlerarası araştırma olduğunu vurguladı. Yeraltı sit alanlarının Kuvaterner bilimi açısından küresel bir öneme sahip olduğunu ifade eden uzmanlar, Umm Jirsan keşfinin Arabistan Yarımadası’nın kadim geçmişine dair yeni bir bakış açısı sunduğunu kaydediyor.
